مقدمه:

والیبال(Volleyball) ورزشی تیمی است بین دو تیم بر روی یک حیاط مستطیل قائم الزاویه که دارای خطوط مساوی و برابر و یک واسط تور با ارتفاع از هم جدا شده‌اند که هر یک تیم مجاز به استفاده از 6 بازیکن است که اساس بازی از این قرار است که توپی را با زدن ضربه میان دو تیم رد و بدل می‌کنند. هر تیم برای رد کردن توپ به سوی دیگر تور تنها اجازه سه بار ضربه زدن را دارد و به هنگام برخورد توپ به زمین حریف یا در اثر خطای یک تیم، یک امتیاز به تیم مقابل داده می‌شود.

والیبال یعنی توپ بزرگ نفخ کرده یا باد کرده برای استفاده در یک بازی.

تاریخچه

ورزش والیبال که نخست مینتونت (Mintonette) نامیده می‌‌شد در سال ۱۸۹۵ - یعنی چهار سال پس از پیدایش بسکتبال توسط فردی بنام ویلیام جی مرگان (William G. Morgan) ابداع شد. مرگان زاده سال ۱۸۷۰ در شهر نیویورک بود که پس از تحصیل در آموزشگاه جوانان مسیحی مسئولیت تهیه برنامه‌های ورزشی برای سلامت و تندرستی مردان به او واگذار شد. این بازی از ترکیب بازی‌های بسکتبال، تنیس و هندبال بدست آمد و هدف اولیه آن بود که برای افرادی که تمایل به تحرک کمتری دارند ابداع شود. قوانین ابتدایی بسیار ساده بود چرا که بیشر از آنکه شبیه ورزش باشد یک تفریح بشمار می‌آمد اما رفته رفته پس از آنکه این ورزش در کشورهای دیگر - بویژه فیلیپین - نیز بصورت جدی بازی شد لزوم تدوین آیین‌نامه رسمی برای آن احساس شد.

 تور اولیه‌ای که برای این بازی در نظر گرفته شده بود با ایده از تنیس دو متر انتخاب شد و با توپ بسکتبال شبیه به بازی هندبال انجام می‌‌شد. این ورزش تا سال ۱۹۰۰ توپ ویژه‌ای برای خود نداشت و با هر توپی - از جمله توپ بسکتبال - آن را بازی می‌‌کردند. هدف هر تیم آن بود که توپ را در زمین حریف به زمین بیندازند و در این راه ممکن بود هر چند بار توپ را در دست یاران خودی بچرخانند. در سال ۱۹۱۲ امتیازهای هر بار بازی به ۲۱ ثابت شد و بلندای تور بالاتر رفت. شاید تعجب کنید اما فیلیپینی‌ها اولین قوانین مدون برای این بازی را در سال ۱۹۱۶ تهیه کردند و به دنبال آن در سال ۱۹۲۸ اتحادیه والیبال ایالات متحده تشکیل شد و به وضع قوانین این ورزش اقدام کرد. ایالات متحده آمریکا به عنوان ابداع کننده والبیال در جهان شناخته شده است.

قوانین و مقررات

در سال ۱۹۲۲ قوانینی برای ورزش والیبال قرار داده شد از جمله اینکه هر تیم فقط سه ضربه می‌‌تواند به توپ بزند و سپس باید توپ به زمین حریف منتقل شود.

ابعاد زمین والیبال :

در ابعاد ۹×۱۸ متر برگزار می‌‌شود و تور والیبال یک متر عرض و۵/۹ متر طول دارد.

زمان بازی :

زمان بازی والیبال نامحدود است به طوری که ممکن است که یک مسابقه حتی دو الی سه ساعت طول بکشد. هر مسابقه حداکثر در پنج ست یا دور انجام می‌‌شود. هر تیمی که زودتر به سه ست برسد برندهٔ مسابقه می‌‌شود.

تعداد بازیکنان و توپ :

هر تیم والیبال شش بازیکن اصلی و تعدادششی بازیکن ذخیره دارد. جنس توپ والیبال از جنس چرم یا لاستیک یک رنگ می‌‌باشد محیط دایرهٔ توپ ۶۵ تا ۶۷ سانتی متر است و وزن توپ ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم است زمان استراحت بین ست دوم و سوم و چهارم دو دقیقه منظور می‌‌شود و بین ست چهارم و پنجم دو دقیقه الی پنج دقیقه متغیر است.

خطاها:

خطاهای عمده عبارت‌اند از:

1.بازیکن تیم از خط افقی زیر تور بگذرد و زمین و یا یکی از بازیکنان حریف را لمس کند .

2. بازیکن تیم مانع بازی یکی از بازیکنان تیم حریف شود .

3. بازیکنان یک تیم در جای خودشان قرار نگرفته باشند.

4. بازیکنان یک تیم بیش از سه بار توپ را لمس کنند .

5. بازیکنان تیم دوبار پی در پی توپ را لمس کنند.

6. بازیکن از بالای زمین حریف به توپ ضربه بزند.

7. توپ بیرون از خط‌های مرزی به زمین بخورد.

8. توپ به زمین اصابت کند.

تغییرات مقررات بازی

1917: امتیازهای هر گیم از ۲۱ به ۱۵ تغییر کرد.

1920: تعداد ضربات برای هر طرف به ۳ محدود شد.

1922: نخستین دوره رسمی مسابقات در بروکلین با حضور ۲۷ تیم از ایالت امریکا برگزار شد.

1930: نخستین بازی والیبال ساحلی دو نفره انجام شد.

1947: فدراسیون بین المللی والیبال بنام Federation Internationale De Volley-Ball با اختصار FIVB تشکیل شد.

1948: نخستین دوره مسابقات رسمی والیبال ساحلی انجام شد.

1949: نخستین دوره مسابقات جهانی والیبال در شهر پراگ چک اسلواکی برگزار شد.

1964: والیبال برای نخستین بار به جمع بازی‌های المپیک در ژاپن پیوست.

1987: FIVB والیبال ساحلی را نیز به مجموعه مسابقات جهانی ورزشهای گوناگون افزودند.

1996: والیبال ساحلی دو نفره نیز به‌عنوان ورزش رسمی المپیک شناخته شد.